ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΒΙΟΛΟΓΙΑΣ, ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΧΗΜΕΙΑΣ & ΒΙΟΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ
 
  Ανάπτυξη Φαρμάκων
  Μοριακή Ανάλυση
  Οργανική & Οργανομεταλλική Χημεία
  Φαρμακευτική Χημεία
  Δομική Βιολογία & Χημεία
  Μοριακή Ενδοκρινολογία
  Γονιδιακή Ρύθμιση
  Μοριακή και Κυτταρική Γήρανση
  Βιοϊατρικές Εφαρμογές
  Ολιστικές προσεγγίσεις στην υγεία
  Χημική Καρκινογένεση & Γεννετική Τοξικολογία
  Μεταβολική Μηχανική & Βιοπληροφορική
  Βιοτεχνολογία
  Ενζυμική και Συνθετική Βιοτεχνολογία
  Βιομιμητική & Νανοβιοτεχνολογία

 

 

Μοριακή και Κυτταρική Γήρανση

 

Δρ. Στάθης Γκόνος

 

 

 

Μέλη Ερευνητικής Ομάδας

Στάθης Γκόνος, Ερευνητής Α'
Nίκη Xονδρογιάννη, Ερευνήτρια Β'
Γιάννης Νινιός, Μεταδιδακτορικός συνεργάτης
Κώστας Βουτετάκης, Ειδικός Τεχνικός Επιστήμονας
Μαρία Λεφάκη, Εκπόνηση διδακτορικής διατριβής
Μαριάννα Καπετάνου, Εκπόνηση διδακτορικής διατριβής
Μιρέλα Σακελλάρη, Εκπόνηση διδακτορικής διατριβής
Νάντια Γεωργιλά, Επιστημονικός Συνεργάτης
Βάσια Δελίτσικου, Επιστημονικός Συνεργάτης
Νικόλ Παπαευγενίου, Επιστημονικός Συνεργάτης
Κωνσταντίνα Φιλλιποπούλου, Εκπόνηση διπλωματικής διατριβής
Ιππολύτη Καρβούνη, Διοικητική υποστήριξη

 

Αντικείμενο Έρευνας

Η ομάδα “Μοριακής και Κυτταρικής Γήρανσης” ενεργοποιείται στη μελέτη γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων οι οποίοι ενέχονται στη γήρανση και στη μακροβιότητα στον άνθρωπο. Χρησιμοποιώντας μεθόδους λειτουργικής γονιδιωματικής και συστημικής βιολογίας έχουν κλωνοποιηθεί αρκετά γονίδια σχετιζόμενα τόσο με την κυτταρική γήρανση όσο και με τη μακροβιότητα. Διεξοδικές μελέτες σ’ ένα απομονωμένο γονίδιο έχουν δείξει ότι η ApoJ/clusterin εμπλέκεται στους μηχανισμούς επιβίωσης των κυττάρων ένεκα αναστολής της απόπτωσης. Παράλληλα μελετώνται οι γενικότεροι μηχανισμοί ρύθμισης του φαινομένου της γήρανσης, όπως είναι για παράδειγμα το μήκος των τελομερών και η διατήρηση της αποικοδομικής ικανότητας του πρωτεασώματος. Ειδικότερα έχουν μελετηθεί διεξοδικά τα μοριακά αίτια υπολειτουργίας του πρωτεασώματος κατά τη γήρανση και έχει επιτευχθεί ενεργοποίηση του με αποτέλεσμα τη σημαντική καθυστέρηση της γήρανσης σε ανθρώπινα κύτταρα. Έχουν δημιουργηθεί επίσης διαγονιδικά in vivo μοντέλα με «ενεργοποιημένο πρωτεόσωμα» και έχουν ταυτοποιηθεί φυσικές ουσίες με αντίστοιχες ιδιότητες. Οι εν προκειμένω φυσικές ουσίες χρησιμοποιούνται με επιτυχία σε καινοτόμα αντι-γηραντικά προϊόντα, κατοχυρωμένα με παγκόσμιο Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας. Η ομάδα κατέχει επίσης συλλογή δειγμάτων (βιοτράπεζες) προερχόμενα από δότες διαφόρων ηλικιών συμπεριλαμβανομένων υγιών υπεραιωνοβίων και αμφιθαλών μακρόβιων. Τα εν λόγω δείγματα χρησιμοποιούνται αφενός μεν για να μελετηθεί η επίδραση διαφόρων περιβαλλοντικών παραγόντων στη γήρανση, αφετέρου δε προκειμένου να ταυτοποιηθούν γονίδια και αλληλόμορφα γονιδίων σχετιζόμενα με τη μακροβιότητα. Τρέχουσες μελέτες εστιάζουν στη συνδυαστική εφαρμογή εξατομικευμένων πρωτοκόλλων διάγνωσης και επιβράδυνσης της γήρανσης χρησιμοποιώντας καινοτόμα αντιγηραντικά προϊόντα.

Νεαρά Κύττρα
Γηρασμένα Κύττρα
Κυτταρική Γήρανση μέσω πρωτεοσωμικής αναστολής

 

Ανταγωνιστικά Ευρωπαϊκά Έργα (2005-):

  1. “Nutritional Zinc, oxidative stress and immunosenescence: biochemical, genetic and lifestyle implications for healthy ageing”. FOOD/FP-6/STREP
  2. “Genetics of healthy ageing”. LSH/FP-6/IP
  3. “Coordination and Consolidation of European Biogerontology: en route towards formation of a European College of Biogerontology”. LSH/FP-6/CA
  4. “Functional analysis of evolutionary conserved mechanisms of ageing based on advanced proteome analysis”. LSH/FP-6/IP
  5. “European study to establish biomarkers of human ageing”. LSH/FP-7/CP
  6. “New dietary strategies addressing the specific needs of the elderly population for healthy ageing in Europe”. KBBE/FP-7/CP

 

Παγκόσμιο Δίπλωμα Ευρεσιτεχνίας (2005-):

E.S. Gonos, I. Chinou and N. Chondrogianni (2009) Anti-ageing properties of quercetin, 18α-glycyrrhetinic acid and hederagenin and their derivatives (09006147.4-2108).
Σχετικό προϊόν: “Κερσετίνη και Βελανιδιά“ (σειρά αντιγηραντικών και αντιρυτιδικών προϊόντων), Κορρές Φυσικά Προϊόντα & «Johnson & Johnson Inc» USA


Επιλεγμένες Δημοσιεύσεις (2005-, IF> 5)

  1. N. Chondrogianni, C. Tzavelas, A.J. Pemberton, I.P. Nezis, A.J. Rivett and E.S. Gonos (2005) Overexpression of proteasome β5 subunit increases amount of assembled proteasome and confers ameliorated response to oxidative stress and higher survival rates. J. Biol. Chem. 280, 11840-11850.
  2. I.P. Trougakos, M. Lourda, G. Agiostratidou, D. Kletsas and E.S. Gonos (2005) Differential effects of clusterin/Apolipoprotein J on cellular growth and survival. FreeRad. Biol. Med. 38, 436-449.
  3. M. Lourda, I.P. Trougakos and E.S. Gonos (2007) Development of resistance to chemotherapeutic drugs in human osteosarcoma cell lines largely depends on up-regulation of Clusterin/Apolipoprotein J. Int. J. Cancer 120, 611-622.
  4. N. Chondrogianni, I.P. Trougakos, D. Kletsas, Q.M. Chen and E.S. Gonos (2008) Partial proteasome inhibition in human fibroblasts triggers accelerated M1 senescence or M2 crisis depending on the p53 and RB status. Aging Cell 7, 717-32 (cover page).
  5. I.P. Trougakos, M. Lourda, M.H. Antonelou, D. Kletsas, V.G. Gorgoulis, I. Papassideri, Y. Zou, L.H. Margaritis, D.A. Boothman and E.S. Gonos (2009) Intracellular Clusterin inhibits mitochondrial apoptosis by suppressing p53-activating stress signals and stabilizing the cytosolic Ku70-Bax protein complex. Clinical Cancer Res. 15, 48-59 (cover page).
  6. I.P. Trougakos, J.Y. Djeu, E.S. Gonos and D.A. Boothman (2009) Advances and challenges in basic and translational research on Clusterin. Cancer Res. 69, 403-406.
  7. E. Balantinou, I.P. Trougakos, N. Chondrogianni, L.H. Margaritis and E.S. Gonos (2009) Transcriptional and post-translational regulation of clusterin by the two main cellular proteolytic pathways. Free Rad. Biol. Med. 46, 1267-1274.
  8. B. Catalgol, I. Ziaja, N. Breusing, T. Jung, A. Höhn, B. Alpertunga, P. Schroeder, N. Chondrogianni, E.S. Gonos, I. Petropoulos, B. Friguet, L.O. Klotz, J. Krutmann and T. Grune (2009) The proteasome is an integral part of solar ultraviolet A radio-induced gene expression. J. Biol. Chem. 284, 30076-30086.
  9. S. Kapeta, N. Chondrogianni and E.S. Gonos (2010) Nuclear erythroid factor 2 (Nrf2) mediated proteasome activation delays senescence in human fibroblasts. J. Biol. Chem.285, 8171-8184.
  10. C. Sisoula, V. Trachana, C. Patterson and E.S. Gonos (2011). CHIP-dependent p53 regulation occurs specifically during cellular senescence. Free Rad. Biol. Med. 50, 157-165.
  11. K.S. Leskov, S. Araki, J.P. Lavik, J. Gomez, V. Gama, E.S. Gonos, I.P. Trougakos, S. Matsuyama and D.A. Boothman (2011) Crm1-mediated regulation of nuclear clusterin, an ionizing radiation-stimulated, bax-dependent pro-death factor. J. Biol. Chem. 286, 40083-40090.
  12. D. Jurk, C. Wang, S. Miwa, M. Maddick, V. Korolchuk, A. Tsolou, E.S. Gonos, C. Thrasivoulou, M. Saffrey, K. Cameron and T. von Zglinicki (2012) Postmitotic neurons develop a p21-dependent senescence-like phenotype driven by a DNA damage response. Aging Cell 11, 996-1004.
  13. M. Beekman, H. Blanché, M. Perola, A. Hervonen, V. Bezrukov, E. Sikora, F. Flachsbart, L. Christiansen, A.J. De Craen, T.B. Kirkwood, I.M. Rea, M. Poulain, J.M. Robine, S. Valensin, M.A. Stazi, G. Passarino, L. Deiana, E.S. Gonos, L. Paternoster, T.I. Sørensen, Q. Tan, Q. Helmer, E.B. Van den Akker, J. Deelen, F. Martella, H.J. Cordell, K.L. Ayers, J.W. Vaupel, O. Törnwall, T.E. Johnson, S. Schreiber, M. Lathrop, A. Skytthe, R.G. Westendorp, K. Christensen, J. Gampe, A. Nebel, J.J. Houwing-Duistermaat, E.P. Slagboom and C. Franceschi C (2013) Genome-wide linkage analysis for human longevity: Genetics of Healthy Ageing Study. Aging Cell 12, 184-193.
  14. L. Da Silva, M. Godejohann, F.J. Martin, S. Collino, A. Bürkle, M. Moreno-Villanueva, J. Bernhardt, O. Toussaint, B. Grubeck-Loebenstein, E.S. Gonos, E. Sikora, T. Grune, N. Breusing, C. Franceschi, A. Hervonen, M. Spraul and S. Moco (2013) High-Resolution Quantitative Metabolome Analysis of Urine by Automated Flow Injection NMR. Anal. Chem. 85, 5801-5809.
  15. N. Chondrogianni, I. Petropoulos, S. Grimm, K. Georgila, B. Catalgol, B. Friguet, T. Grune and E.S. Gonos (2013) Protein damage, repair and proteolysis. Mol. Aspects Med., in press.
  16. N. Raule, F. Sevini, S. Li, A. Barbieri, F. Tallaro, L. Lomartire, D. Vianello, A. Montesanto, J. Moilanen, V. Bezrukov, H. Blanche, A. Hervonen, K. Christensen, L. Deiana, E.S. Gonos, T.B.L. Kirkwood, P. Kristensen, A. Leon, P.G. Pelicci, M. Poulain, I.M. Rea, J. Remacle, J.M. Robine, S. Schreiber, E. Sikora, P.E. Slagboom, L. Spazzafumo, M.A. Stazi, O. Toussaint, J.W. Vaupel , G. Rose, K. Majamaa, M. Perola, T.E. Johnson, L. Bolund, H. Yang, G. Passarino and C. Franceschi (2013) The co-occurrence of mtDNA mutations on different oxidative phosphorylation subunits, not detected by haplogroup analysis, affects human longevity and is population specific. Aging Cell, in press.
 
 

 

 

 

 
 

 

   
       

 

 

© National Hellenic Research Foundation (NHRF), 48 Vassileos Constantinou Ave., 11635 Athens, Greece, Tel. +302107273700, Fax. +302107246618